Historische Vereniging Oud Akersloot De Schulpvaart

Het Pontje van Akersloot

Het huidige pontveer van Akersloot is al 110 jaar in de vaart. Hoeveel maal het pontje de oversteek heeft gemaakt is niet bekend maar het zullen er vele honderdduizenden zijn geweest. Daarom een duik in de historie van deze eeuwenoude oversteek.


Sinds de aanleg van de Schermerpolder in 1635 is er hier vermoedelijk al een oversteek geweest. Toch is erin de boeken hierover niets terug te vinden, waarschijnlijk was het een particulier initiatief. Rond 1800 waren het twee ondernemende Akersloters die op t’Hoorne een bierstekerij ( verkoop van vaten en kruiken bier) begonnen. Deze ondernemers Schout Lourens Veer en scheepsmaker Jan Blokker verkochten dit bier ook in de Schermer. Een goede oversteek van hun handelswaar moest gegarandeerd worden. Een van hun knechten Jan Vis werd aangesteld als vaste overzetter. Deze Jan Vis mocht ook personen tegen een kleine vergoeding overzetten.



















Pontveer rond 1905 met herberg en pontwachterwoning. Rechts de aanlegsteiger voor de boten van Alkmaars Packet.


Zetbaas


Na het overlijden van Jan Vis wordt Jan Sijmenszn Admiraal aangesteld als zetbaas op het pont.  Hij kon hiermee zijn dagelijks brood verdienen maar moest ook zelf de kosten van onderhoud betalen. Als in 1819 het pont defect raakt draagt de gemeente toch deze reparatiekosten. Aangezien Jan Sijmenszn. een groot gezin heeft is de gemeente bang dan hij steun moet aanvragen bij het armenfonds.  In 1823 verkeert het pont opnieuw in erbarmelijke staat. De toenmalige burgemeester Schoehuizen schrijft hierover: Toen ik in 1823 werd aangesteld, vond ik de schouw in een desolate toestand, zodat men er bijna niet meer overvaren dorst. Het was compleet in een zinkende staat met zeer gebrekkige touwen en een extra ordinaire schouwman.


Gemeente


Er komt in 1827 een nieuw pont, gebouwd door de Akersloter Jan Blokker. In de loop der jaren is het pontveer langzamerhand in gemeentehanden gekomen. De tarieven worden aangepast en een commissie wordt aangesteld om een reglement te maken. Enige jaren later wordt het pont voortaan verpacht aan de hoogste bieder. In 1850 wordt de volgende bepalingen aan het pachtcontract toegevoegd: Raadsleden moeten voor hun vergadering gratis overgevaren worden, alsook de veldwachter en de bode. Kerkgangers met hun rijtuig op zon en feestdagen betalen heen en terug 7½ cent en niet meer. Ook niet bij dichtvriezen en wanneer een slofter (geul) moet open houden.

In 1877 wordt het pontwachterhuis vergroot met een herberg en uitspanning. Ook is er weer een discussie over een nieuw pontveer en uiteraard de centen. De gemeente Akersloot wil liever een brug, uiteraard op rijkskosten. Uit een telling blijkt dat er in een week 96 rijtuigen zijn overgezet, tekort om de aanleg van een (vlot)brug door het rijk te rechtvaardigen.

Pontveer in 1932 met nieuw café en pontwachterwoning.



Staal


Er wordt in 1898 stalen pontveer geleverd door de Firma Peltenburg uit  Haarlem voor een bedrag van  f 2225,- . Dit pontveer vaart nog tot op de dag van vandaag.  Sindsdien is de omgeving rond het pont flink veranderd. Denk daarbij aan de aanleg van de wegen aan beide zijden van het kanaal en de Geesterweg. De herberg met uitspanning is verdwenen en in 1930 vervangen door een nieuw café met woning. Ook de aanlegsteiger voor de boten van Alkmaars Packet, met een vaardienst tussen Alkmaar en Amsterdam, is verdwenen. Evenals de korting die Akersloters kregen voor de kosten van hun overtocht.


Problemen


De hoge leeftijd van het pontveer zorgt regelmatig voor problemen. Het pont lekt en de aandrijfkabel leidt soms tot gevaarlijke situaties. Zo is enige tijd geleden het pontveer kilometers meegesleurt toen een vrachtschip de neergelaten aandrijfkabel meetrok. Daarom wordt er al enige tijd gepraat over een nieuw pontveer en zal waarschijnlijk volgend jaar een moderner exemplaar de dagelijkse oversteek over het Noord-Hollands kanaal verzorgen.


Pachters

Overzicht van de pachters vanaf 1923:

Willem Tijmes , Jan Vennik , Jan Schoorl,  Bert Oonk, Piet Bruin  en momenteel Annie  Filius.



Langs de Schulpvaart: Pontje van Akersloot