MENU

B-24 liberator stort neer in Akersloot

Op 6 februari 1945 stort een B-24 liberator neer in Akersloot. Deze gebeurtenis is al eens eerder op papier gesteld, maar omdat we dit jaar 75 jaar bevrijding vieren maakt dit een nieuwe publicatie wenselijk.

“The Gremlins Roost”

Op dinsdagochtend 6 februari passeren vele Amerikaanse vliegtuigen de Nederlandse kustlijn richting Duitsland. Geen ongewone situatie want al maanden lang vliegen grote formaties over. Doordat de Duitse luchtmacht ernstig is verzwakt wordt bij daglicht vliegen een aanvaardbaar risico. Het 330ste bomb squadron onderdeel van de 93ste bomb Group, vloog boven het Duitse luchtafweergeschut bij IJmuiden en Bakkum en door het granaatvuur wordt een vliegtuig wordt geraakt. Het zwaarbeladen toestel genaamd “The Gremlins Roost” zwenkt aangeslagen uit de formatie en daalt langzaam af richting Akersloot. Boven Akersloot beschrijft het rokende en brommende toestel een ruime bocht en ter plaatse van de Hoogegeest dropt het toestel zijn bommen. Daarna springen de bemanningsleden uit het toestel, net op tijd want even later explodeert het toestel met een geweldige knal en valt het in brokstukken uiteen.

Verslag van het voorval

Een piloot vanuit een van de andere vliegtuigen, heeft het volgende verslag gemaakt van het voorval:

Onderwerp: verklaring afgelegd door Lt. F. Redderson

Op (de) missie 6 Februari 1945 vloog ik (als) tweede piloot in het toestel 372/C als plaatsvervangend leider van (het) hoge rechter squadron. Toen we de Nederlandse kust passeerden zag ik toestel ##42-50505/E uit de formatie naar rechts glijden, vlammen schenen uit de rechterkant van de romp te komen ongeveer bij station zes. Het toestel zette (de) vlucht in oostwaartse richting voort in bijna horizontale positie, trok toen op in een steile klim. Voordat het vliegtuig afgleed op zijn rechtervleugel, kwamen er twee parachutes uit. Toen het toestel weer in horizontale vlucht terugkwam, blijkbaar koers zettend naar het westen, telde ik nog 3 parachutes, toen verdween het toestel uit mijn gezichtsveld.

Onze formatie maakte een zwenking naar rechts en opnieuw kon ik het in nood verkerende toestel zien, ik telde nogmaals 3 parachutes en toen het toestel op de rug rolde en explodeerde telde ik de laatste parachute die de negende was. Ik zou er niet op durven zweren dat de laatste twee parachutes zich ontplooiden ofschoon ze wel uit het pak kwamen. Toen verloor ik het rondtollende toestel uit het oog.

Floyd F. Redderson

2/Lt., aircorps.

Foto’s van het voorval

Vanuit een ander toestel zijn foto’s gemaakt van de neerstortende brokstukken. De foto’s zijn hieronder afgebeeld. Op de foto zijn de contouren van het Alkmaardermeer en de kunstlijn duidelijk zichtbaar, de Westwouder polder is onder water gezet. Het omcirkelde gedeelte laat de bomkraters zien aan de Hoogegeest. De pijl wijst naar de brokstukken van het toestel die naar beneden storten. Ook is nog het scherm van een parachute te zien.

In het midden van de foto zijn de contouren van het Overdie zichtbaar. Rechts is het dorp Limmen te zien met de kavelstructuur van de tuinen. De pijl wijst naar de zwarte rookpluim van het neerstortende toestel. De witte pluim is vermoedelijk een brandend onderdeel van het neerstortende toestel

De bommen en brokstukken

Veel mensen uit de wijde omgeving zien dat het toestel wordt geraakt en moeizaam richting Akersloot vliegt. Ook voedselzoekers die door de Schermer richting de wieringermeer trekken zoeken snel bescherming langs de kant van de dijk. Akersloters zochten dekking binnenshuis of vluchten juist buitenshuis, de paniek was groot. De bommen van het toestel slaan in op de Hoogegeest, zeer dicht bij de woning van A. Twaalfhoven komt een bom tot ontploffing en de materiele schade is enorm. Ook even verder bij het huisje “De Tijd Zal ‘t Leren” vliegen de pannen van het dak, en de ruiten uit de sponning. In totaal lopen ongeveer twintig woningen materiele schade op. Op de overzichtskaart is de plaats aangegeven waar de 7 bommen zijn geëxplodeerd en een aantal brokstukken zijn neergekomen.  

Kraters van 7 meter diep

De bommen lieten kraters achter met een diameter van circa 20 meter en 7 meter diep. Een bom is niet ontploft en deze blindganger ligt nog steeds meters diep onder het aardoppervlak, de plaats hiervan is ook op het bovenstaande kaartje aangegeven. De brokstukken van het toestel worden door de hevige explosie over een groot oppervlak verspreid. De meeste brokstukken komen tot ver in de Schermer terecht. Een gedeelte van de vleugel dwarrelt in het Noord Hollandskanaal dat gedeeltelijk een vlammenzee wordt. G. Leyen die in een riethoop op Boekel dekking had gezocht, werd bijna geraakt door een  propeller die vlak naast hem insloeg. Een motor en overige brokstukken van het vliegtuig komt terecht bij de boerderij van de familie de Geus (tegenover het pontje). Diverse Akersloters en ook inwoners van de Schermer hebben onderdelen van het toestel  gevonden. In de loop der jaren zijn, met behulp van een metaaldetector, onder andere een mitrailleur, een stoel en andere onderdelen opgespoord. Een wonder is het dat er ondanks de grote materiële schade geen gewonden zijn gevallen.

Een B-24 Liberator bommenwerper

Een B-24 Liberator heeft standaard 11 bemanningsleden. Er waren in het verongelukte toestel slechts 9 bemanningsleden aan boord. De functie van buikkoepelschutter en bommenrichter werden, indien nodig, tijdelijk door iemand anders vervuld. 

Op de afbeelding is een vergelijkbaar type B-24 Liberator  afgebeeld.

De bemanning en het vliegtuig 'Gremlins Roost'

Uit het verslag van piloot Floyd F. Redderson blijkt al dat alle 9 bemanningsleden op tijd het vliegtuig wisten te verlaten.

Een van de parachutisten komt neer op het land van veehouder Oud in de Schermer.

De boer pikte de parachutist op en verstopte hem op de zolder van zijn schuur, om hem uit de handen van de Duitsers te houden.

Maar de Duitsers hadden de Amerikaan zien neerkomen en waren weldra ter plaatse om de boerderij te doorzoeken.

Toen ze met hooivorken in het hooi gingen prikken besloot de boer de schuilplaats van de Amerikaan bekend te maken, hij had immers ook nog 2 zonen van 16 en 18 jaar thuis, die zich ook  schuilhielden voor de Duitsers dus de situatie werd te gevaarlijk. Toen de Amerikaan was gevonden en de Duitsers hun taak hadden volbracht bood de boer hun koffie aan. Dit stemde de Duitsers wat milder en na het drinken van de koffie  kwam de boer er zonder represailles vanaf. Twee andere Amerikanen landen aan de Bloemendaalse weg. Toevallig passerende Duitsers nemen de twee gevangen. Vier bemanningsleden landden met hun parachute in de Graftermeer. Een vlieger had ernstige brandwonden in zijn gezicht en werd met de fiets door Graftenaar G. Bakker naar de dokter gebracht. Ook deze Amerikaan werd door de Duitsers opgepikt.

Verzetshelden Lou Beumer en Willem Woestenburg

Twee andere Amerikanen de neusschutter Martin Howard Rubin en co- piloot Ralf F. Sanderson werden door omstanders bij verzetsman Willem Woestenburg afgeleverd. Lou Beumer en Willem Woestenburg, twee jonge Graftenaren en beide lid van het verzet, wilden de vliegers met een roeiboot naar een schuilplaats in de Eilandspolder brengen. De Amerikanen waren al in burgerkleren gestoken en al roeiend probeert het viertal de schuilplaats te bereiken. Op de Zuidersloot worden ze ontdekt door patrouillerende Duitsers. De Duitsers houden het viertal aan, de piloten werden in de auto gezet. De Graftenaren wisten dat pilotenhelpers door de Duitsers niet mild werden bestraft en hadden waarschijnlijk al afgesproken om een vluchtpoging te ondernemen. Ze probeerden met geweld de Duitsers hun geweren te ontnemen. Er ontstond een heftige worsteling die werd opgemerkt door een Duitser in de volkswagen. Deze onderkende het gevaar, hij schoot een van de jongens neer. De andere pilotenhelper sloeg in paniek op de vlucht, maar door een regen van kogels werd ook hij getroffen. De twee jonge graftenaren zijn begraven op het kerkhof van Graft. De bevolking heeft ze als verzetshelden geëerd.

Een gerucht gaat dat de Duitsers werden getipt

Een gerucht gaat dat de Duitsers werden getipt, want was het niet toevallig dat ze op deze afgelegen plek patrouilleerden en de roeiboot zagen. Voor deze vragen zal waarschijnlijk nooit meer een antwoord worden gevonden. In De Rijp waren inmiddels tientallen inwoners als gijzelaar vastgezet. Als niet alle piloten werden gevonden is het niet ondenkbeeldig dat tegen hen represailles werden genomen.

Twee Amerikanen hebben het voorval niet overleefd

Twee Amerikanen hebben het voorval niet overleefd. Vermoedelijk is van een van hen de parachute  niet goed opengegaan of verbrand. De rechterzijluikschutter Arthur  S. Humphreys is met zijn hoofd naar beneden in een sloot nabij de Bloemerdalerweg gevonden. Boer de Leeuw vond hem in deze positie, en zijn stoffelijk overschot is door de Duitsers meegenomen naar Akersloot. Daar is hij op de Openbare begraafplaats bij de Hervormde Kerk begraven. De Duitsers plaatsten een eenvoudig kruis op zijn graf. De volgende tekst staat op het kruis vermeld: HIER RUHT EIN AMERIK ARTHUR S. HUMPREYS GEFALLEN. Arthur  S. Humphreys staat op de foto van de bemanning liks boven.

Ook is Vance K. Jeffers, de zijluikschutter is omgekomen. Hij werd in  het vliegtuig geraakt door brokstukken en is later op de dag aan zijn verwondingen overleden.

 

De bevrijding en daarna

Tijdens de bevrijding wordt, door een Canadese soldaat die als eerste geallieerde soldaat in Akersloot arriveert een krans op het graf gelegd. Dit gebeurd in samenwerking met het verzet , veel Akersloters zijn bij deze ceremonie aanwezig.
Na de bevrijding wordt Arthur S. Humpreys door de Amerikanen weer opgegraven.
De Duitsers hebben alle persoonlijke bezittingen van hem afgenomen, een ring of andere persoonlijke spullen blijken tijdens het opgraven van de stoffelijke resten niet meer aanwezig. Nadat Arthur S. Humpreys eerst tijdelijk op een militaire begraafplaats in Antwerpen is begraven, vindt zijn lichaam uiteindelijk in Amerika de laatste rustplaats. Diverse onderdelen van het vliegtuig maar ook persoonlijke bezittingen van de vliegeniers , staan tentoongesteld in het Luchtoorlog museum te Assendelft.

Kranslegging bij het graf van Arthur S. Humpreys

 

 

 

Canadese militair bij het gemeentehuis

Gegevens en de bemanning

Ter completering van het verhaal zijn hieronder wat vluchtgegevens vermeld.

Gegevens vliegtuig en bemanning.

 

Vliegtuig:
B-24-j  ‘the Gremlins Roost’ 

Serie nummer: 42-50505

Codeletters: AG-E

Datum neerstorten: 6 februari 1945

Tijd: 10.30 uur

Plaats: Hoogegeest Akersloot

Onderdeel bombgroup: 330 B5/93 BG

Basis: Hardwick

Doel: Maagdenburg

Aantal bemanningsleden: 9

 

Bemanning:

Rang Naam functie

1/Lt. Howard  E. Jennings piloot

2/Lt. William E. Schoephoester navigator

T/Sgt. Kenneth E. Massa koepelschutter

S/Sgt. Arthur  S. Humphreys R. zijluikschutter 

S/Sgt. Vance   K. Jeffers L. zijluikschutter

S/Sgt. Alfred     Midgley JR. staartschutter

S/Sgt. Martin  H. Rubin Neuskoepelschutter

T/Sgt. Adrian  N. Tatum radiotelegrafist

Bron: Sporen aan de hemel - Ab A. Jansen

Webdesign and CMS by: Het OrangeLine logo Webdesign and CMS by: Orangeline Uitgeest ® - The Netherlands. ©, Historische Vereniging Oud-Akersloot